Eerste zijn, slimmer zijn of vals spelen: AI in het mkb

"Er zijn drie manieren om te winnen in zaken. Wees de eerste. Wees slimmer. Of speel vals."

Ik ben niet de enige die steeds terugkeert naar de film Margin Call. Ik geniet van de scène waarin de CEO dit mantra uitspreekt. Wie het ziet aankomen, komt in beweging, en snel. De rest heeft het daarna heel druk met het opruimen van de rommel. Tenzij je slimmer bent of vals speelt natuurlijk ;-)

Kan ik de eerste zijn? Moet ik het proberen? In de meeste sectoren rommelt het mkb nog wat met ChatGPT. Echt voordeel als eerste ligt in 2026 nog gewoon open, voor bedrijven die willen bewegen, doordacht investeren en beredeneerd risico nemen. De adder onder het gras: tenzij je een heel bedrijf op één AI-toepassing kunt bouwen, loont het zelden om de echte pionier te zijn. Laat iemand anders de eerste mislukkingen en de interne chaos opvangen, is mijn devies. En waarschijnlijk het jouwe ook.

Maar wegduiken in het peloton lijkt alleen maar veilig. De echte vraag is wat je concurrentie doet, en hoe snel. In de werkelijkheid van nu is de snelheid van uitvoeren veranderd. Een concurrent die goed beweegt, haalt je in maanden in, niet in jaren.

Het hangt natuurlijk sterk van je sector af. Sommige branches worden nu hertekend. Sommige lopen existentieel risico. Sommige winnen groot. Andere, waarschijnlijk de meeste, hebben meer lucht. Ik spreek op dit moment restauranthouders en mensen uit de bouw. Weten in welk kamp je zit, is geen luxe.

Laten we dan maar voor slim gaan. Daar hebben mijn compagnon en ik sinds 2022 het meeste van onze tijd met klanten aan besteed. Voordat je tools koopt of bouwt, pilots start of een AI-strategie afkondigt, moet je begrijpen wat AI concreet voor jouw bedrijf kan doen. Als je me een vleugje eigenbelang vergeeft: een BrA1nScan helpt als eerste stap.

Begrijpen. Dan beslissen, bouwen en verankeren. Het mantra uit Margin Call, toegepast op AI als gewoon management, met ongewone snelheid, in bijzondere tijden. De meeste mkb-bedrijven hebben óf weinig met AI gedaan, óf veel en slecht. Grote weddenschappen op de verkeerde toepassingen. Tools die naast het bedrijf draaien in plaats van erin. Pilots die nooit worden opgepakt. Veel bedrijvigheid. Te weinig waarde.

En dan het vals spelen. Niet de nare soort. De aardige soort. De soort waarbij slim zijn overgaat in vals spelen. Je kunt dingen bouwen waar vroeger budget en mensen voor nodig waren die je nooit had. Om medewerkers meer te laten kunnen. Om klanten te verrassen. Om sneller betere beslissingen te nemen. En zo is de cirkel rond, want daarmee ben je op een bepaalde manier tóch de eerste.

Een beetje zoals ons eigen kleine team, dat zich adviserend en bouwend een weg baant door klantproblemen en oplossingen waar vroeger een flink adviesteam plus een compleet team van een softwarehuis voor nodig was.

Dus ook als je niet de eerste wilt zijn, wees dan in elk geval slim genoeg om een beetje vals te spelen, op de goede manier. De meeste van je concurrenten pakken dit niet goed aan. Dat duurt niet eeuwig.